شنبه, ۲۷ مرداد ۱۳۹۷

درباره گناباد

امامزاده سلطان محمد عابد

امامزاده سلطان محمد عابد

بقعه امامزاده سلطان محمد عابد مربوط به سده ۱۰ هجری قمری است و در ۲۴ کيلومترى جنوب شهرستان گناباد واقع شده است.
می‌گویند این بنا دراواخر دوره سلجوقی بر روی یک سکو ساخته شده و در دوره‌های تیموری و صفوی مورد تعمیر قرار گرفته است. بر سر در ایوان شمالی، کتیبه‌ای با کاشی معرق و به خط علیرضا عباسی است که نام شاه اسماعیل صفوی را در بر دارد. تاریخ کتیبه سنه ثمانین و تسمائیه (۹۸۰۰) است. این بنا در زلزله شهریور سال ۱۳۴۷ هجری شمسی صدمه دید و بعدها تجدید بنا شد.
بنای این مقبره عبارت است از یک تالار مربع به ضلع ۸/۵ متر با درگاهی در وسط هر ضلع، دو تالار مستطیل در شرق و غرب تالار به طول ۲۴ و عرض ۲۷/۲۵ متر؛ یک ایوان در وسط جبهه شمالی و دو ایوانچه در طرفین و یک فضای بدون سقف در جلوی ایوان و دو ایوانچه مذکور. پلکان در غرب ایوان شمالی واقع است. فرم کلی مقبره از خارج مکعب مستطیل به نظر می‌رسد که ارتفاع آن از ازاره پایین در حدود ۶ متر است. بالای این مکعب، با زدن گوشواره‌ها و طاق‌نماها به کثیرالاضلاع تبدیل شده و گنبد بر آن قرار گرفته است.
مصالح عمده بنا را آجر و گچ و ساروج تشکیل می‌دهد و در تعمیرات اخیر، سیمان نیز به کار رفته است. تالارهای مستطیل طرفین تالار مربع، فعلاً با گچ سفید اندود شده‌اند.
بر فراز بقعه، گنبدی باشکوه و زیبا که از بیرون نیز دارای تزئیناتی است قرار گرفته است. اول، ساقه آن که با یک حلقه کتیبه مشتمل بر سوره دهر با خط ثلث به رنگ سفید و خط کوفی به رنگ فیروزه‌ای مزین شده است. دوم، پوشش پیازی، شکل که با کاشی‌های خوشرنگ پوشیده شده است. در وسط تالار مربع، زیر ضریح امامزاده صندوق زیبایی بر روی قبر سلطان محمد عابد قرار دارد که از پایین به بالا با یک ازاره و یک سطح مشبک و یک کتیبه مزین گردیده است.
دکتر عباس زمانی، با ذکر دلایلی از جمله شباهت نقشه بنا با بناهای قبل از اسلام مانند کاخ بیشابور و تالار مربع جنوبی مسجد جامع اصفهان و... معماری بنا را الهام یافته از معماری بناهای پیش از اسلام و اوایل دوره اسلامی می‌داند.
این اثر در تاریخ ۱۱ آذر ۱۳۳۰ با شماره ثبت ۳۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

- ویکی پدیای فارسی

شيخ محمدتقي بهلول گنابادی

شيخ محمدتقي بهلول گنابادی

شيخ محمدتقي بهلول گنابادی در سال ۱۲۷۹ هجري شمسي در روستاي بيلند شهرستان گناباد چشم به جهان گشود. در كودكي به مكتب رفت و به فراگيري قرآن كريم مشغول شد. هشت ساله بود كه حافظ كل قرآن كريم شد. خواندن و نوشتن را در مكتب پدر آموخت و سپس به تحصيل در رشته علوم قديمه پرداخت. در ۲۷ سالگي به مشهد رفت پس از واقعه مسجد گوهرشاد به علت اين كه از سوي حكومت پهلوي تحت تعقيب قرار گرفته بود به افغانستان گريخت. اما در آنجا دستگير شد و سالهاي زيادي از عمر خود را در زندانهاي مختلف افغانستان گذراند. سپس به ايران بازگشت و تا پايان عمر بي هيچ پاداش و توقعي به هدايت ديني مردم پرداخت.
همه ما بارها و بارها نام هايي چون ميرزارضاي كرماني، ميرزا كوچك خان جنگلي، شيخ فضل الله نوري، نواب صفوي و... را شنيده ايم و يا در كتابهاي تاريخ خوانده ايم، اما چند نفر از ما شيخ محمدتقي بهلول گنابادي را به خوبي مي شناسيم و از مبارزات وي در حدود يك قرن زندگي، آگاهي كامل داريم. شايد بسياري از ما تا تاريخ هفت مرداد ۸۴ روز فوت اين عالم پارسا با نام وي ناآشنا بوده ايم، اما مطمئناً از واقعه كشف حجاب و قيام مسجد گوهرشاد تا حدي اطلاع داريم. تاريخ نشان مي دهد رضا خان كه در ابتدا پايبندي خود را نسبت به نمادهاي ديني در هر كوي و برزن به نمايش مي گذاشت پس از مدتي با همان شيوه نظامي و سركوبگر به محدوده فرهنگي جامعه كه داراي ريشه هاي عميق مذهبي بود وارد شد و رودرروي باورها و اعتقادات مذهبي جامعه قرار گرفت كه اوج اين خيزش را در واقعه مسجد گوهرشاد مي توان مشاهده كرد.
چنان كه در سال ۱۳۱۳ در جشني كه با حضور وزير معارف وقت- ميرزا علي اصغر حكمت- در شيراز برپا شد، گروهي از دختران به روي صحنه نمايش آمده، نقاب از چهره برگرفتند و به رقص و پايكوبي پرداختند.
فرداي آن روز سيد حسام الدين فالي، يكي از علماي بانفوذ شيراز در مسجد وكيل نسبت به اين اقدام به شدت اعتراض كرد. اما وي از سوي دولت دستگير و راهي زندان شد.
پس از آن، آيت الله ميرصادق آقا و آيت الله ابوالحسن انگجي در تبريز نسبت به فرمان تغيير لباس و گذاشتن كلاه شاپو، كه با رخداد دستگيري سيد فالي، همزمان شده بود، اعتراض كردند و دولت در پاسخ، اين دو مجتهد را دستگير و به سمنان تبعيد كرد. رويدادهايي چون دستگيري علماي شيراز و تبريز، نگراني مجتهدين مشهد از مسأله تغيير لباس و كشف حجاب باعث شد تا علماي اين شهر پس از تجمع در منزل آيت الله سيد يونس اردبيلي تصميم بگيرند نماينده اي از سوي حوزه علميه مشهد براي مذاكره نزد رضا خان به تهران بفرستند. اما اين نماينده (آيت الله حاج آقا حسين قمي) در توقفگاهش، باغ سراج الملك شهر ري، دستگير شده و به عتبات تبعيد شد.
با رسيدن خبر دستگيري آيت الله قمي به مشهد گروههايي از مردم در منزل آيت الله سيد يونس اردبيلي متحصن شده و سپس به سوي مسجد گوهر شاد حركت كردند. در اين جا بود كه شيخ محمدتقي بهلول به خواست حاضرين به روي منبري معروف به منبر امام زمان رفته و با وجود اين كه چندي قبل به علت سخنراني بر ضد حكومت رضاخان در مسجد شاه تهران، دستگير و زنداني شده بود به سخنراني پرداخت و خواستار آزادي آيت الله حاج آقا حسين قمي از زندان و اجراي احكام اسلامي شد.
مردم پس از شنيدن سخنان پرشور شيخ بهلول سر به شورش برداشته و در پاسخ به تصميمات ضد مذهبي رضاخان كلاه هاي شاپو را پاره كردند. عمال نظامي رضاخان نيز براي سركوب اين قيام مردمي، در نيمه شب ۲۱ تير ماه ۱۳۱۴ مردم متحصن در مسجد را به گلوله بستند و توپ هاي سنگين حرم امام هشتم(ع) را هدف قرار دادند. عمال رضاخان در اين حمله وحشيانه علاوه بر تخريب بخشي از حرم، قريب به دو هزار نفر از مردم پناهنده به حرم را به خاك و خون كشيدند. سپس به كمك ۵۶ كاميون جنازه ها و اجساد نيمه جان را در گودالي در محله خشت مال ها و باغ خوني مشهد ريختند. همچنين بيش از هزار و پانصد تن از روحانيون و مردم را بازداشت كرده و به زندان انداختند. تعداد زيادي نيز متواري شده و به نجف اشرف و يا ساير نقاط گريختند.
با اين وجود شيخ بهلول توانست به همراه چهار تن از همراهانش از مهلكه بگريزد و به افغانستان برود، اما در افغانستان به درخواست دولت ايران دستگير و زنداني شد و مدت ۲۵ سال از عمر خود را در زندان هاي مختلف اين كشور سپري كرد.
البته اين اولين باري نبود كه وي در صحنه مبارزات عليه دولت دست نشانده رضاخان حضور يافته بود. بلكه نخستين حضور شيخ بهلول در صحنه مبارزات سياسي را مي توان، سخنراني در مجلس بزمي دانست كه به دستور رضاخان و به مناسبت ورود امان الله خان، پادشاه افغانستان و همسرش به ايران در شهرهاي مختلف برپا مي شد، دانست. رضاخان در راستاي اجراي سياست هاي ضدمذهبي خود از امان الله خان دعوت كرد تا به همراه همسر بي حجاب خود به ايران بيايد و از شهرهاي تبريز، زنجان، قزوين، تهران، سمنان، دامغان، شاهرود، سبزوار، مشهد و تربت جام ديدن كند.
به دستور رضاخان در طول اين مسير باغ ملي هر شهر را آذين بسته و مقدمات جشن و پايكوبي را مهيا مي كردند. از قضا ورود امان الله خان به سبزوار مصادف با شب اول محرم بود. اما به دستور رضاخان باغ ملي شهر را چراغان كرده و مقدمات جشن را آماده كردند. شيخ بهلول كه در آن زمان طلبه اي بيش نبود و به همراه مادر و پدر خود در سبزوار سكونت داشت با ناراحتي به باغ ملي مي رود. حضور وي در آن جا باعث تعجب مردم مي شود. اما وقتي مردم از علت حضور وي آگاه مي شوند از او مي خواهند تا رهبري اعتراض را برعهده بگيرد. بنابراين شيخ از شهردار سبزوار مي خواهد تا مانع برگزاري اين جشن شود. او به آنها پانزده دقيقه فرصت مي دهد تا آذين بندي ها را جمع كنند. شهردار با مشاهده جمعيت زياد مردم خواسته شيخ بهلول و همراهانش را اجابت كرده و در مدتي كه شيخ و ساير افراد همراه او سرگرم خواندن نماز مغرب و عشاء در مسجد سبزوار بودند، بساط جشن و سرور را برمي چيند. اين اعتراض اولين حضور شيخ بهلول در صحنه مبارزات سياسي عليه حكومت دست نشانده پهلوي بود.
بعد از اين اتفاق شيخ با شنيدن شايعه اي در خصوص برخورد رضا خان با علماي قم پياده راهي اين شهر مي شود.
زيرا بر طبق قانوني كه رضا خان وضع كرده بود هر فردي براي سفر، حتي در داخل كشور، بايد از شهرباني محل
سكونت خود مجوز سفر دريافت مي كرد و براي اين كار ضمن معرفي دو ضامن بايد تعهد مي كرد كه اقدامي عليه دولت انجام ندهد.
اين سفر مدت يك ماه و نيم طول كشيد. وي پس از رسيدن به قم مدت يك سال و نيم در آنجا به تحصيل پرداخت و مدتي نيز به دليل تصميم شهرباني به اخراج وي از قم به صورت مخفيانه در اين شهر زندگي كرد.


شيخ محمدتقي بهلول گنابادي علاوه بر حضور در صحنه مبارزات سياسي اهل شعر نيز بود. به طوري كه از وي بيش از چند ده هزار بيت شعر به يادگار مانده است. اشعاري چون:


دار دنيا منزلي پست و خس است
نيست منزل در حقيقت محبس است
مردمي كه اندر جهاني فاني اند
چون به دقت بنگري زنداني اند
كس در اين زندان ز غم آزاد نيست
يك دلي در دار دنيا شاد نيست
روح انسان تا كه در بند تن است
هست زنداني و حبسش مسكن است


همچنين وي هزاران بيت از اشعار شاعران ديگر را از بر بود. علاوه بر اينها مجتهد، حافظ كل قرآن كريم مسلط به فقه اهل سنت، ادبيات عرب و تاريخ انبياي اسلام بود و سابقه تدريس در دانشگاه الازهر مصر، فعاليت علمي و فرهنگي در راديو شرق الاوسط مصر و راديو بغداد داشته است. وي پس از آزادي از زندان افغانستان به دمشق مي رود و در مدت يك سال ونيم اقامت در آن كشور از طرف جمال عبدالناصر به سمت رئيس بخش فارسي صدا و سيماي مصر منسوب شد. سرانجام اين شاهد زنده تاريخ يك صد ساله اخير ايران و جهان پس از سه ماه به سر بردن در حالت كما در حالي كه از كما خارج شده بود دار فاني را وداع گفت و به جمع شهداي واقعه مسجد گوهرشاد پيوست. رهبر معظم انقلاب اسلامي، آيت الله سيد علي خامنه اي، در پيامي درگذشت اين روحاني وارسته و پارسا را تسليت گفتند و او را يكي از شگفتي هاي قرن حاضر دانستند و زهد و وارستگي، تحرك، تلاش بي وقفه، ذهن روشن و فعال، حافظه بي نظير، منش فقيرانه، شجاعت، فصاحت و... را از جمله خصوصيات منحصر به فردي ذكر كردند كه از وي انساني استثنايي ساخته بود.
پيكر شيخ محمدتقي بهلول گنابادي، محور قيام مسجد گوهرشاد، كه سالهاي زيادي از عمر خود را به مبارزه با اختناق رضاخاني و سلسله پهلوي، خدمت به مردم و عبادت گذراند روز دهم مرداد از مدرسه عالي شهيد مطهري تشييع و در گناباد به خاك سپرده شد.

قلعه زیبد

قلعه زیبد

قلعه زیبد مربوط به تاریخ ایران پس از اسلام است و در شهرستان گناباد، بخش کاخک، روستای زیبد واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۱ دی ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۵۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در روستای ییلاقی زیبد گناباد سه قلعه شبیه به هم وجود دارد که بنا بر یکی از روایات آخرین پناهگاه یزدگرد سوم بوده‌است.
سه اثر تاریخی زیبد را برای اولین بار دکتر زمانی باستان شناس و استاد دانشگاه تهران در سال ۱۳۴۹ موردکاوش قرار داده و نتیجه گیری کرده است که هر سه قلعه و همچنین آسیاب آبی زیبد مربوط به دوره ساسانی است. این باستان شناس کمی بعد در اثر تصادف کشته شد و تحقیقات او ناتمام ماند. این سه اثر تاریخی بدلیل بی توجهی مسئولان مربوطه بارها مورد سرقت و حفاری‌های غیر قانونی قرار گرفته و بکلی تخریب شده است. بطوریکه از قبرستان گبرها و تشله رستم و آسیاب آبی امروزه هیچ اثری باقی نمانده است.
قله شاه نشین یا قلعه شاه نشین یک کوه کله قندی مرتفع است که در دامنه آن رودخانه و چشمه آب کلاته شهاب گبر قرار دارد. در نوک کله قندی این قله قبلا دیوارهای سنگی با خاک گچ و ساروج وجود داشته که امروزه فقط سنگهای فرو ریخته و ساروج و خاک گلهای آن باقی مانده است و دخمه‌هایی که غارت شده‌اند. در داخل این قلعه یک استخر آب در دل سنگ کنده شده است که بنا بر روایت‌های شفاهی ۴۰ دختر وظیفه آب رسانی با مشک به این حوض سنگی را داشته‌اند. بر طبق کتاب البلاذری نیزک ترخان از سوی "ماهوی سوری" فرماندار مرو که در آن دوره پایتخت خراسان بزرگ بود ماموریت یافته تا در این مکان به استقبال شاه آمده و پیام وفاداری را به شاهنشاه ابلاغ کند البته ماهوی سوری برای نشان وفاداری و تعهد برای بازپس گیری سرزمینهای از دست رفته یزدگرد از دختر او خواستگاری کرده است اما شاه خشمگین شده و او را نوکر خود خوانده که با خواستگاری از دختر شاهنشاه اقدام به گستاخی و پررویی نموده‌است. پاسخ توهین آمیز یزدگرد باعث خشم ماهوی مرزبان مرو شد و از سردار نظامی خود خواست که شاه فراری و مفلوک را بقتل رساند و خانواده اش را اسیر نماید. در نتیجه یاران یزدگرد با فرستادگان مرزبان مرو در منطقه زیبد گناباد درگیر می‌شوند در جنگ زیبد و قلعه شهاب گبر " یزدگردسوم" کشته شده و دخترش «اردک» که خردسال بوده نزد مرزبان مرو به اسارت فرستاده می‌شود.

قلعه شاه نشین زیبد


اهمیت مطالعات میدانی قله شاه نشین (شهاب گبر) - قلعه زیبد و درب صوفه که همگی بر هم اشراف و دید دارند به جهات متعددی است از همه مهمتر اثبات افسانه بودن قتل یزدگرد سوم بدست آسیابانی در مرو است با توجه به مطالعات میدانی و تاریخی، یزدگرد در زیبد گناباد در شرق خراسان در فاصله بیشتر از ۲۵۰ کیلومتری هرات و بیشتر از ۳۰۰ کیلومتری مرو کشته شده‌است. یزدگرد هرگز به مرو نرسیده‌است. آخرین اقامتگاه او و آخرین یارانش تنگه خوش آب و هوای زیبد بوده‌ است. علت اینکه تاریخ نگاران نام مرو را آورده‌اند این است که در آن دوره مرو در خراسان بیشترین شهرت را داشته و مقر حکومتی خراسان بوده است.

تخریب پناهگاه واپسین شاه ساسانی، قلعه شاه‌نشین

- ویکی پدیای فارسی

ابومنصور ریابی

ابومنصور ریابی

ابومنصور از وزرای طغرل فرزند میکاییل فرزند سلجوق بنیانگذار سلسله سلجوقیان بوده است. هم اکنون در روستای ریاب واقع در شهرستان گناباد مزاری هست که به مدفن ابو منصور شهرت دارد. برادرش ابوسعید نیز از وزرای صاحب جاه و قدرت بود. وی عادت داشت که قبل از اتمام دعا و نماز صبحگاه به امر دیگری نپردازد. مورخین نوشته‌اند که روزی در حالی که هنوز نمازش تمام نشده بود، فرستاده شاه رسیده و گفت باید هر چه زودتر به خدمت شاه برسد. ابومنصور اعتنایی نکرد و طبق معمول نمازش را به پایان رساند. شاه که از تاخیر او بسیار ناراحت بود علت را جویا شد. ابومنصور گفت: «من بنده پروردگار عالمیانم و چاکر شهریار جهان. با خود نذر کرده‌ام که هر صبح تا از عرض بندگی و نیاز به درگاه کریم کارساز نپردازم خود را در سلک ملازمین درگاه و قایمین به خدمت سلطان منتظم نسازم.» این جواب مورد پسند سلطان واقع شد و او را بخشید.

- ویکی پدیا

قلعه دختر شوراب

قلعه دختر شوراب

اين قلعه سنگي در حدود 15 كيلومتري شهر گناباد در روستايي به نام شوراب بر بلندي قرار گرفته است . وجه تسميه اين بنا به دليل انتساب آن به «‌ناهيد » الهه آب و بركت و زيبايي است كه مورد پرستش و احترام ايرانيان در آيين پيش از اسلام بوده است .
قلعه دختر شوراب گناباد از ابنيه دوران ساساني و مركب از سه فضاي معماري است كه تمامي آنها به صورت برآمدگي بقاياي ساختماني از شرق به غرب بر روي محدوده قلعه بنياد شده است . بخش تحتاني آن مدخل قلعه به شمار آمده و مشتمل بر برج مدور ، رشته بلندي دالان هاي مسقف با ديوارهاي عريض و نيم برج هاي تقويت كننده است . قسمت فوقاني آن نيز اختصاص به تالار ها ، اطاق هاي وسيع و برج هاي مدور و نيم دايره اي داشته است . شواهد موجود حاكي از اين است كه اين قلعه در دوران اسلامي مرمت شده و گسترش يافته است .

-روابط عمومی اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گناباد

 خواجه اختیارالدین منشی گنابادی

خواجه اختیارالدین منشی گنابادی

خواجه اختیارالدین حسن فرزند علی یکی از خوشنویسان بزرگ قرن دهم هجری بوده است. او را از بزرگ‌ترین اساتید خط تعلیق می‌دانند. وی مدت سی سال در دربار سلطان محمد خدابنده فرزند اول شاه طهماسب صفوی به‌کار نوشتن نامه‌های شاه اشتغال داشت. اکثر مورخین وفات وی را در سال ۹۹۰ هجری دانسته‌اند ولی کتاب دانشوران خراسان آن‌را ۹۷۰ ذکر کرده است.
بسیاری او را اهل هرات ذکر کرده‌اند اما در یک مرقع او در امضای خود نسبش را چنین ذکر کرده است: "اختیارالمنشی بن علی الجنابادی فی شهود سنه ۹۲۴ " که به این ترتیب در نسب گنابادی او جای تردید نیست. شاهکاری منسوب به خواجه اختیار منشی گنابادی، یکی از معدود آثار بجای مانده منسوب به خواجه اختیار منشی گنابادی است. خواجه در این تابلو زیبا نوشته است: لیالی رمضان المبارک است و ساعت از چهار گذشته دماغ مشق سوخته، نماز هم نخوانده‌ام آنرا باین صحفه مشق اختصار می‌شود انشالله اگر حالت بعد از نماز مقتضی شد صحفه دلی نوشته و الا برای فردا شب والله العالی.

مقبره جغتین گیسور

مقبره جغتین گیسور

این بنا، در قریة گیسور در 72 کیلومترى شمال شرقى گناباد واقع است. بنابر اظهار بعضى از ریش‏ سفیدان محل، جغتین (جغتاى)، پسر چنگیزخان مغول، در جنگى در گیسور مرده و در این مقبره دفن شده است که البته قول ضعیفى است. به نظر مى‏رسد این بنا در زمرة مقابر مربوط به دورة مغول و احتمالاً متعلّق به یکى از شاهزادگان یا صاحب منصبان آن سلسله باشد.
نقشة این بنا در داخل، مربّع و در خارج، هشت ضلعى و مشتمل بر قسمت‏هاى مختلف بدین قرار است: یک تالار مربّع به ابعاد هر ضلع، 78/6 متر؛ دیوار چهار جانب تالار به ضخامت یک متر که دیوارهاى خارجى بنا به آن پیوسته است؛ چهار درگاه در چهار ضلع، هر یک به عرض 20/1 متر؛ چهار ایوان در چهار ضلع خارجى؛ چهار طاق‌نما هر یک به عمق 50 سانتى‏متر؛ و چهار جفت شش ضلعى غیر منتظم در طرفین ایوان‏ها که طول هر ضلع بیرون آن 92 سانتى‏متر است.
این بنا، در زمرة مقابر برجى هشت ضلعى است که چگونگى جبهة خارجى آن از پایین به بالا، بدین قرار است:
1. سکوى زیر بنا که فعلاً نیم متر از سطح اراضى اطراف خود بلندتر است؛ ولى رنگ متفاوت آجرهاى طرفین ایوان‏ها و هم‏چنین برآمدگى کف درگاه‏ها، این احتمال را پیش مى‏آورد که سکوى مزبور، سابقاً حداقل یک متر ارتفاع داشته و به تدریج، کف ایوان‏ها گود شده است.
2. چهار ایوان در چهار ضلع اصلى به پهناى سه، عمق دو و بلندى (تا تیزى قوس) بیش از پنج متر.
3. چهار درگاه با پوشش معروف به کلیل به پهناى 20/1 متر، عمق یک متر و بلندى دو متر. در بالاى هر یک از این درگاه‏ها، یک دریچه به عرض و عمق یک متر و بلندى یک متر و نیم با قوس جناغى تعبیه گردیده و در بین قوس درگاه و کف دریچه، فاصله‏اى آجرى وجود داشته که بر طبق اظهار بعضى از ریش سفیدان محل، داخل آن خالى بوده است.
4. چهار طاق‏نما به عمق 50 سانتى‏متر و دهنه و ارتفاع مساوى با ایوان‏ها و طاق‌نماها.
5. چهار جفت جرز که پایة آن‏ها شش ضلعى غیر منتظم است و سطح خارجى آن‏ها را دو بدنه و زه بین آن دو تشکیل مى‏دهد.
6. سقف ایوان‏ها و طاق‌نماها، با طاق‏هاى گهواره‏اى جناغى پوشیده شده؛ ولى این طرز پوشش با روش معمولى این گونه سقف‏ها متفاوت است؛ به این صورت که در این مقبره، به چیدن افقى آجرها در دیوارهاى طرفین ایوان‏ها و طاق‏نماها ادامه داده و از ارتفاع حدود 5/3 متر، آن‏ها را به داخل متمایل و در کلید قوس به هم متّصل کرده‏اند. به عبارت دیگر، نصف راست سقف، از ادامه و انحناى دیوار سمت راست و نصفِ چپ آن از ادامه و انحناى دیوار سمت چپ ایوان یا طاق‏نما حاصل شده است. قوس سر پهن چهار درگاه و قوس جناغى چهار دریچة بالاى آن‏ها نیز به همین ترتیب ایجاد شده است.
7. قسمت پایین گنبد، معروف به گردنى یا ساقة گنبد، به صورت منشور با قاعدة هشت ضلعی منتظم و مرکب از هشت جرز مکعبى و طاق‏نماهاى بین آن‏ها به نظر مى‏رسد. چهار ضلع این منشور، در روى چهار دیوار تالار مربّع قرار گرفته و بنابراین، قطر آن چهار متر از قطر خارجى برج اصلى کمتر بوده و بر بام بنا و در اطراف منشور کوچک، یک مهتابى حلقوى به پهناى دو متر وجود داشته است. گنبد و هم‏چنین آجرهاى بالاى دیوارها و جرزهاى منشور بزرگ و کوچک، فرو ریخته و صورت اصلى آن به خوبى معلوم نیست و دو پوشى یا یک پوشى بودن گنبد را نیز نمى‏توان به خوبى تشخیص داد.
8. چهار قوس که در بالاى گوشواره‏ها زده شده و در واقع به جاى گوشواره‏ها، تحمل قسمتى از بار گنبد را به عهده داشته‏اند.
در داخل مقبرة جغتین، قسمت‏هاى زیر به چشم مى‏خورد:
چهار دیوار آجرى به ارتفاع 30/4 متر (64 رج آجر) که در هر یک از آن‏ها یک درگاه و دریچه‏اى در بالاى آن است. دوّم، چهار طاق‏نما با قوس جناغى در بالاى چهار دیوار. سوّم، چهار گوشواره نیم مخروطى ـ به اصطلاح محلّى، شاخ بزى ـ در بالاى چهار گوشه و در زیر چهار قوس فوق الذکر. این چهار طاق‏نما و چهار گوشوارة لچکى بین آن‏ها که با گچ ترتیب یافته است، در روى پیش آمدگى یک رج استوار گشته و به این ترتیب، منطقة تغییر حالت، از دیوارها مشخّص شده است. از داخل سقف، چیزى که بتواند چگونگى وضع اصلى آن را روشن کند، باقى نمانده است؛ ولى به طورى که از بعضى رج‏هاى آجر بالاى طاق‏نماها بر مى‏آید، احتمالاً گنبد داخلى با حلقه‏هاى آجر افقى که هر حلقة بالا نسبت به حلقه پایین خود قدرى در فضاى داخل پیش آمده، پوشیده شده بوده است.
مصالح این مقبره، ساده و عبارت است از آجر که در داخل و خارج آن به کار رفته است و گچ که در همه جاى بنا، اکثراً مخلوط با خاک، به صورت ملاط و گاهى بندکشى به کار رفته است. تزیین آجرى جالب توجّهى در طاق‏نماها و ایوان‏ها و نبشى‏هاى منشور ساقه و جرزها و طاق‏نماهاى منشور پایة گنبد به چشم مى‏خورد. به طورى که ظاهر بنا حکایت مى‏کند، داخل گوشواره‏ها و احتمالاً داخل گنبد، گچ اندود بوده و اضافه بر آن، در گوشواره‏هاى لچکى، منطقة تغییر حالت، لوزى هایى با گچ ترتیب داده شده است.
مقبرة جغتین گیسور، مانند سایر بناهاى نظیر خود در دورة مغول، از روش‏هاى قبل الهام یافته و به بناهاى بعد الهام بخشیده است.
این بنا، به شمارة 1805 و در تاریخ 25/9/1375 به ثبت آثار ملّی و تاریخى رسیده است.

- محمد مهدی فقیه بحرالعلوم (وب سایت مزارات ایران و جهان اسلام)

محمد پروین گنابادی

محمد پروین گنابادی

پروینِ گُنابادی، محمد، نویسنده، محقق و مترجم معاصر. به سال ۱۲۸۲ش در قصبة کاخک گناباد به دنیا آمد. خاندان وی از روحانیان منطقة گناباد و فردوس بودند. پدرش عباس ملقب به شمس الذاکرین فرزند ملاّ امیر بود. از روزگار صفویان تا دوران این ملاّ امیر، دو تن به نام ملاّ امیر از نیاکان پدری وی بودند که نخستین آنان در دورة صفویان برادر فاضل خان، مؤسس مدرسة فاضل خان مشهد، بود (پروین گنابادی، ۱۳۵۳ ش الف، ص ۷۷۰).
پروین در هفت سالگی به مکتبخانه رفت. پس از آنکه تحصیلات مکتبخانه را در کاخک به پایان رسانید، نزد پدرش قسمتی از مقدمات علوم قدیم را فرا گرفت و حدود دو سال در مدرسة حبیبیة فردوس و مدرسة قدیم قاین تحصیل کرد. در پانزده سالگی به مشهد رفت. در مدرسة فاضل خان و سپس مدرسة نواب ادبیات عرب آموخت (همان، ص ۷۷۱؛ «محمد پروین گنابادی : معلم و دانشمندی نمونه»، ص ۲۶۳) و در زمرة شاگردان خصوصی ادیب نیشابوری * درآمد (جشن نامة محمد پروین گنابادی، ص هشت). ادیب نیشابوری در درس خصوصی خود شاگردانی را می‌پذیرفت که ذوق شاعری داشتند. پروین اشعارش را برای ادیب خواند، ادیب او را پذیرفت، اما از تخلّص وی، فانی، خوشش نیامد و به او پیشنهاد کرد که نام ستاره ای را انتخاب کند. او هم «پروین» را برگزید که بعداً نام خانوادگی او شد و کلمة گنابادی را به سبب علاقه به زادگاه خود بر آن افزود (پروین گنابادی، ۱۳۵۲ ش، ص ۲ـ۳؛ همو، ۱۳۵۳ش الف، ص ۷۷۰). پروین در درس خصوصی ادیب مهم‌ترین آثار ادبیات عربی و فارسی، و همچنین عروض را فرا گرفت. در همین زمان با ایرج میرزا ملاقات کرد (پروین گنابادی،۱۳۵۳ش ب، ص ۱۶۵ـ۱۶۶؛ همو، ۱۳۵۲ ش، ص ۱۵). او در درس منظومه اغلب به محضر حاج فاضل و آقابزرگ حکیم که از استادانِ بنام در فلسفه و حکمت قدیم بودند، می‌رفت (پروین گنابادی، ۱۳۵۳ ش الف، ص ۷۷۱). در بیست سالگی تنگی معیشت او را به تدریس در دبستان دولتی احمدی مشهد کشاند و پس از چهار سال در دبیرستان شاهرضا به سمت دبیری ادبیات برگزیده شد (همانجا). در ۲۶سالگی ازدواج کرد (پروین گنابادی، ۱۳۵۲ ش، ص ۱۴) و از ۱۳۱۷ش به بعد علاوه بر تدریس در دبیرستان‌ها در ادارة تحقیق اوقاف و بازرسی فنی مدارس مشهد نیز خدمت می‌کرد. در ۱۳۲۲ش ریاست دانشسرای دختران مشهد را بر عهده گرفت و در اواخر همان سال به نمایندگی مجلس شورای ملی از سبزوار انتخاب شد. پس از پایان دورة مجلس از سیاست کناره گرفت و در وزارت فرهنگ مشغول به کار شد.


در اوایل ۱۳۲۸ش که به علت فعالیت‌های سیاسی گذشته بیکار شده بود، به پایمردی استاد مدرس رضوی، با علی اکبر دهخدا آشنایی یافت و پس از چندی، از همکاران نزدیک دهخدا در تدوین لغتنامه شد (پروین گنابادی،۱۳۵۳ ش الف، ص ۷۷۱ـ ۷۷۳). او در دو سال، نزدیک به یک میلیون یادداشت از متن‌های مهم استخراج کرد و لغات محلی گناباد و مشهد را از یادداشت‌های خود بر آن افزود (پروین گنابادی، ۱۳۵۲ ش، ص ۸). علاوه بر تنظیم حرف «ذ» با همکاری دهخدا و حرف «غ» با همکاری شهاب فردوس حرف «ط» و بخشی از حرف «الف» (الف س ـ الف ص) را به عهده داشت و برای حرف «ی» که قرار بود آن را تنظیم کند، مآخذ و برگه‌های بسیاری فراهم آورد و در ضمن ترجمة مقدمة ابن خلدون، برخی از اعلام آن را برای لغتنامه یادداشت برداری کرد. وی از ۱۳۴۵ش تا واپسین دم عمر عضو هیئت مقابلة لغتنامه بود (پروین گنابادی، ۱۳۵۳ ش الف، ص ۷۷۴ـ ۷۷۵).
پروین در اواخر ۱۳۲۸ش ضمن همکاری با لغتنامة دهخدا به بررسی کتاب‌ها از جهت اصالت محتوی و درستی نگارش در وزارت آموزش و پرورش پرداخت (همان، ص ۷۷۵) و مدت دوازده سال ویراستاری زبانی کتاب‌های دانشکده‌های علمی (پزشکی، فنی، علوم) دانشگاه تهران به عهدة وی بود (همانجا). از اواخر دهة چهل تا پایان عمر با بنیاد فرهنگ ایران در زمینة تدوین فرهنگ تاریخی زبان فارسی همکاری داشت. سال‌ها در بخش زبانهای خارجی دانشکدة ادبیات دانشگاه تهران، مدرسة عالی آمار، دانشسرای تربیت معلم و دورة فوق لیسانس پژوهشکده فرهنگ ایران به تدریس مشغول بود (همان، ص ۷۷۵ـ۷۷۶). در هفتادمین سال تولدش، دوستان و شاگردان وی به پاس پنجاه سال خدمات فرهنگی استاد مجموعه ای، با عنوان جشن نامة پروین گنابادی، به وی اهدا کردند. در تاریخ ششم مهر ۱۳۵۵، شورای دانشگاه تهران به پاس خدمات ارزندة او در زمینة شناسایی و شناساندن متفکران ایرانی و اسلامی به وی دکترای افتخاری در رشتة الهیّات و معارف اسلامی اهدا کرد.
فهرست آثار پروین گنابادی بدین قرار است: ترجمة روح تربیت گوستاو لوبون (روزنامة صاعقة شرق مشهد، ۱۳۰۶ش)؛ راهنمای مطالعه (۱۳۱۳ش)؛ اندیشه‌ها (۱۳۱۳ش)؛ سخن نامه (۱۳۱۵ش)؛ فن مناظره (روزنامة آزادی مشهد، ۱۳۱۵ش)؛ دسته گل سوسن (۱۳۱۶ش)؛ پرورش اراده (۱۳۱۷ش)؛ شیوة نگارش (۱۳۱۷ش)؛ هفت خوان رستم (۱۳۱۹ش)؛ دستور زبان فارسی و خودآموز املاء و انشاء، در سه جلد (۱۳۳۲ش)؛ ترجمة مقدمة ابن خلدون (۱۳۳۶ش)؛ تصحیح مجدد تاریخ بلعمی مصحِّح ملک الشعرا (۱۳۴۱ش)؛ قواعد کلی عربی با همکاری یدالله شکری (۱۳۵۲ ش)؛ بازی‌های محلی (۱۳۵۵ش)؛ تدوین بعضی کتاب‌های درسی دانشکدة مکاتبه ای دانشگاه سپاهیان انقلاب و نشر بیش از سیصد مقاله در نشریات تهران و خراسان که تعدادی از آنها با نام گزینة مقاله‌ها در ۱۳۵۶ش به چاپ رسیده است.
از آثار پروین، ترجمة عالمانة او از مقدمة ابن خلدون شهرتی خاص دارد. وی در نثر شیوه ای خاص خود داشت و با وجود تبحّر در ادب تازی از به کاربردن ترکیبات عربی پرهیز می‌کرد (جشن نامة محمد پروین گنابادی، ص هشت ـ نه). در بین دست نوشته‌هایی که از پروین باقی مانده است، حجم بسیار زیادی به شعر اختصاص دارد، هر چند که خود راضی به اشتهار در شعر نبود. اما در نخستین کنگرة نویسندگان ایران در ۱۳۲۵ش از سبک و شیوة شاعری او سخن به میان آمده است (کنگرة نویسندگان ایران، ص ۳۵،۳۷). پروین در سالهای پایانی عمر خود در بستر بیماری تا آخرین روزها از کار علمی دست نکشید و سرانجام در روز چهارشنبه اول شهریور ۱۳۵۷ دیده از جهان فروبست.

آسیاب کاخک

آسیاب کاخک

بقاياي معماري اين آسياب ها در ميان دره اي به فاصله کمي از شهر کاخک واقع است. اين سازه ها که بيشتر در مناطق کوهستاني ساخته مي شد، با استفاده از شيب هاي تند و آب سرشار قنات ها غلات اهالي را به نحوي مطلوب به آرد تبديل مي کرده است. در حال حاضر تعدادي از اين آسياب ها همچون گذشته به فعاليت خود ادامه مي دهند.
آبشار کاخک در کنار بقاياي آسياب ها تنها منبع اصلي انرژي چرخش «چرخ پره» بوده که در کنار مخزن استوانه اي شکل سنگي به نام تنوره قرار داشته است آب پس از ريزش از بالاي تنوره به شدت از محفظه اي باريک خارج شده و به بيرون فوران مي کند که در نتيجه چرخ پره را به گردش مي آورد و اين چرخ از طريق محوري عمودي به سنگ زيرين آسياب منتقل مي شود. بر راس محور يا تير قطعه اي آهني متصل است بنام تنوره که در حفره ايجاد شده در سنگ زيرين جاي مي گيرد و با آن درگير يم شود به اين ترتيبمحور سنگ به گردش درمي آورد و غلات ريخته شده در لاي سنگ ها را آرد مي کند . دول محلي است که غلات در آن ذخيره مي شود که با استفاده از قطعه اي چوبي به نام دول چوپش ريزش گندم از اين محفظه کنترل مي شود که با استفاده از قطعه اي چوبي بنام دول چوپش ريزش گندم از اين محفظه کنترل مي شود تبلک وسيله چوبي ديگري است که با لرزش بر روي سنگ باعث ريزش گندم از دول بره مي شود . در پايان اين فعاليت غله آرد شده از طريق رخنه ايجاد شده در کنار محفظه سنگ به داخل فضاي گود شده گچ اندود موسوم به پرخو مي ريزد و در آنجا انبار مي شود . از ديگر قطعات آسياب ها مي توان به پشنه و چوپشنه اشاره کرد که با استفاده از آنها سرعت چرخش سنگ ها کم يا زياد مي شود.

ملامظفر گنابادی

ملامظفر گنابادی

علی بن محمد قاسم منجّم مظفر گنابادی در زمان شاه‌عباس اول (۹۹۶-۱۰۳۸ق) می‌زیست و از مشاهیر منجمین و ریاضیدانان و معاصر شیخ بهائی (م۱۰۳۱ق) بود. در "هدیهٔ العارفین" سال وفات وی در حدود ۱۰۴۰ق ذکر شده و نام او تحت عنوان اصفهانی آمده است.
از آثار وی: "اختیارات نجوم" یا "اختیارات مظفری"؛ "تنبیهات‌المنجمین" یا "تنبیهات مظفری" ، به فارسی ، در احکام نجوم که برای شاه عباس اول تألیف کرد و آن را در ۱۰۲۴ق به پایان برد. "منتخب التنبیهات" ، در نجوم؛ که ملخص "تبیهات‌المنجمین" است؛ "الحاتمیهٔ" ، در بیان خط نصف النهار و معرفت سمت قبله که به‌‌همین جهت آن را "قبله‌الافاق" نیز نامید به نام حاتم بیگ اردوبادی ، وزیر اعتمادالدوله ، نوشت؛ شرح "بیست باب"ملا عبدالعلی بیرجندی ، در معرفت تقویم رقمی که معروف به "شرح بیست باب"؛ ملا مظفر می‌باشد و در ۱۰۰۴ق از شرح آن فراغت یافت.

- ویکی پدیای فارسی
- آفتاب آنلاین

سیاح کلاتی

سیاح کلاتی

از محدثين، وعاظ و شعراي مهم و مشهور گناباد مرحوم شيخ سياح کلاتي فرزند رجبعلي متخلص به سياح بود که در سال 1193 قمري در کلات از قراي براکوه که در شاهنامه نيز از آن ياد شده متولد گرديد .
جهت تحصيل ابتدا به مشهد سپس به تهران و از آنجا به غرب ايران و عراق عرب حرکت کرد در راه قزوين گرفتار راهزنان شد و و در يکي از شبهاي محرم پس پس از گريه زياد به خواب رفت و يکي از ائمه به خوابش آمد و سه خواسته او را برآورده کرد که خودش در اين باب گرفته است :
هميشه شکر خداوند مي کند سياح مرا که فيض شب قدر در محرم داد مرحوم سياح به هر جايي مي رفت از منبر و وعظ او استقبال مي شد و سفرههاي زيادي به مشهد ، اصفهان ، تهران و عراق و ديگر بلاد نمود بطوريکه در تمام ايران معروف شد و کمتر واعظي در شهرت به پاي او مي رسيد و اشعار خوبي در مدح و مرثيه اهل بيت نيز شسروده است .
سياح در سال 1253 در حدود هفتاد سالگي در کلات فوت نمود و از او چندين فرزند اناث و ذکور که همگي اهل منبر و وعظ و علم بودند بجاي مانده است .

- پرتال فرمانداری گناباد

سفال مند

آن چنان که از نام آن بر آید این سفال در یکی از روستاهای گناباد موسوم به روستای مند تولید می‌شود. سفالگری در گناباد با پیشینه ای پنج هزار ساله و همچون تمدن‌های هم عصر از شیوه ای یکسان در ساخت پیروی می‌کند اما سفال مند با مصالح و تزیینات متفاوت به شکل پدیده ای نو ظهور از اواخر قرن یازدهم هجری در مند به لحاظ نوع مواد سازنده دو گروه جسمی و چینی تقسیم می‌گردد. ماده اولیه‌ی سفال جسمی خاک رس و سفال چینی ترکیبی از پودر سنگ وگل سر شور می‌باشد.
سفال مند معمولا لعاب دار است.اما مهم‌ترین مشخصه‌ی سفال مند عناصر تزیینی بر گرفته از طبیعت است. این عناصر شامل چهار گروه انسانی،حیوانی، گیاهی و هندسی می‌باشند. از جمله نقوش مشهور سفال مند «نقش ماهی» است که جایگاه والایی در روایات اسطوره ای دارد. ماهی در اعتقادات ایرانیان سرور آفریدگان اورمزد در برابر وزغ بزرگ‌ترین آفریدگان اهریمن است. نقوش خورشید خانم،پرنده، پروانه، بته، جقه، گل ومرغ،گل و پروانه، گل کدو، کتیبه، ابرو گل، محرمات، خونه کی و انواع اسلیمی از دیگر نقوش بکار رفته بر بدنه‌ی سفالینه های مند گناباد هستند.

پروفسور ابوالقاسم پاکدامن

پروفسور ابوالقاسم پاکدامن

پروفسور ابوالقاسم پاکدامن در سال ۱۳۱۳ در گناباد متولد شد و تحصيلات ابتدايي خود را در گناباد و در دبستان ملامظفر گذراند. پس از پایان دبیرستان به آلمان رفت و در رشته پزشکی مشغول به تحصیل شد.
در طول اقامت در خارج از کشور، دوره های ویژه ای را در دانشگاههای زیر با موفقیت گذراند:
- تخصص جراحی عمومی از دانشگاه های ماینز و دسلدرف
- فوق تخصص جراحی قلب و عروق، قفسه سینه از دانشگاه اسن
- جراحی تجربی از دانشگاه لوون بلژیک
پاكدامن همچنين اولين مترجم كتاب ابوعلي سينا از عربي به فارسي است. او بنيانگذار و رئيس پژوهشكده درمان با اكسيژن دوسلدورف آلمان بوده و مبتكر روش درمان با آگاهي هاي مثبت و همچنين كاشف روش اكسيژن درماني خوراكي است.
روش پروفسور پاكدامن كه توسط خودش بعد از سال ها تحقيق در پيشرفته ترين انستيتوهاي اروپا اجرايي شد، اكسيژن تراپي خوراكي است كه جايزه بزرگ پزشكي آلمان را براي او به ارمغان آورد. اين روش كه خاص خود ابوالقاسم پاكدامن بود، روشي نوين براي درمان و حتي پيشگيري از اكثر سرطان هايي است كه امروزه با اشعه تراپي و شيمي درماني قابل علاج نيستند؛ اگرچه نكته شگفت انگيز در مرگ پاكدامن، گرفتارشدن خود او به بيماري سرطان است. او كه بيش از 20مورد اختراع پزشكي و دارويي را در مراكز معتبر جهاني درباره بيماري سرطان به نام خود به ثبت رسانده است، پس از گرفتاري به بيماري سرطان، حدود 50 روز در بيمارستان بستري بود.
او علاقه زيادي به وطنش داشت و پس از اجراي موفقيت آميز طرح اكسيژن درماني خوراكي در آلمان و آمريكا، به ايران بازگشت و در شهر اروميه نيز اين طرح را اجرايي كرد تا ايران سومين كشوري در جهان باشد كه داراي اين فناوري در درمان بيماران سرطاني است.
پروفسور پاکدامن سرانجام در روز بيست و يکم اسفندماه ۱۳۸۹ در شهر دوسلدورف آلمان در ۷۶ سالگي درگذشت و پيکرش به ايران بازگردانده و در گناباد به خاک سپرده شد.

دل ناخوش

دل ناخوش

نِه دِلُم اَز تُو خُوشِس یار وُ نِه خُوش اَز دِگِرا
دائمَاً غُر مِزِنی هَر چِه کِه هَستُم دِ سِرا

ای هَمَه سالِ کِه اَز زِندِگیِ ما طِی شو
تُو بِدِی وَر دِلِ بی پیرِ مُو فِرمونفِرما

نَمدِنُم دُختِرِ شاهِ پِرِیونی کِه چِنی
بَعدِ چَن سال هَنُزکَم مِکُنی ناز وُ اَدا

خُوب وَیادِت مییَه او روز کِه دِ حُوضِ اَبِدی
دِلِ مُور با نِظِرِ تیزِ خُو کِردی پِرما

شیرِ پاک خُوردِیِ مار دی وُ بِدونِ کِم وُ کاس
دی مَحَلَّه بِزَه وَر دِیرِه رُسواییِ ما

خَلویُم بومَه وُ خِی عَمَّه وُ دُختِرخَلَه
تا کُنَن خِی پیِرُم دَستِ بِرِی مُو بالا

مِشوِرَت کِردَن وُ دوُ جَعم بِنا وَر ای شو
تا بیایَن هَمِه‏یِ قُوم بُه دِسبوُسِ شِما

روزِ بَعدِش دوُ سِه دُو مَدِرِ مُو زِمزِمَه کی
کِه هَمو اَوَّلِ کار دُختِرِگَه وَرگُف خا

خوش بِدُم تا کِه بِدُم یِک دو سِه سال بی بِچَّه
کِه بِیَگدو وَدی اومَه سِرِ کِلِّی کُبرا

بَعدِزو وَر رِدِ هَم بومَه بِه نورِ فانوس
مُحسِن وُ مِهدی وُ مَحبوبَه وُ مَنصور وُ رِضا

تا وَخُو اومِدِیُم پاک بِبو اُو بَندِر
مُو شِدُم بی ‏رِمَق وُ زِلَّه وُ وَر حوُلِِ وِلا

مُور بِخاردَی هَمَه‏تِن تا کِه مُگُم پول نِدِرُم
وَرمِگی زَنِ تُو مَستی چِه کُنی بِچِّه گِدا

حالِ کِه پیر شِدِیُم یِکسِرَه غُرغُر مُکُنی
تا کِه رو وَر مُو مِیی خِی خُو مُگُم واوِیلا

اَز مُو وُ تُو دِگَه جِشتی کِه کُنِم جَنگ وُ جِدَل
لااَقَل کَمِ تَحَمُّل کُو دِ پیشِ بِچِه‏ها

بَعدِ چِل سال کِه اَزی زِندِگیِ ما بُگذَش
تُو دِری چِربی وُ مُو سَمعَک وُ عِینَک وُ عَصا

یَکِ مُور دی زِ رِفیقا وُ مِگَه بیماری
اور مُگُم اَز دِلِ مُو بی‏ خِبَری اِی ‏آقا

پِسِرُم ریشِ بُزی، کِلَّه بِلَن، شِلوار تَنگ
موُر مبینِد وُ مِگِد مُد شِدَه اینا پاپا

دُختِرُم موُیِ بِدَر، مانتُو وُ شِلوار کوتاه
اَز مُو وُ مَدِرِ پیرِش نِدِرِد شَرم وُ حَیا

یَکِّدُم فِجعَه شِدَه کَمِ وُ مُور اَچَّه دِرَه
شِدَه دَه سَلَه وُ خوُر تَر مُکُنَه دِلمالا

بَختِ لامَذهَبِ مُو اَز مُو چِنی وَرگِردی
کِه جِگِر گوشِه‏یِ مُو وَرمُو زِوَر شو دیجا

مُور بِدوشیدَه وُ لَق کِردَه وُ وابِجُّندَن
وَختِ نُو خُوردَه کُنَن ظَرفِ غِذایِ مُو سِوا

قوُم وُ خویشام کِه بِرَفتَن هَمَه اَز دُورِ بِرُم
یَکِ نیهَه کِه کُنَه دَردِ دِلُم دارِ دِوا

وَر تُو حَسرَت مُخُورُم گُل بِه جِمالِت فیاض
کِه مِتونی بِزِنی حَرفِ دِلِت بی پِروا

اسفندیار فیاضی

🔹 گنابادنت (gonabadnet.ir) تنها سایت تخصصی ارائه مطالب در مورد گناباد با هدف معرفی گناباد، آداب و رسوم، مراکز دیدنی و تاریخی، روستاها، مراکز تفریحی و سایر اطلاعات مربوط به شهرستان گناباد است.